Chí làm trai nam bắc đông tây

     

Đề bài: Phân tích bài bác thơ “Chí anh hùng” của Nguyễn Công Trứ. Cảm nghĩ của em về quan liêu niệm nhân vật ấy của công ty thơ.

Bạn đang xem: Chí làm trai nam bắc đông tây

Nguyễn Công Trứ (1778 – 1858), là một vào những công ty thờ tiêu biểu của nước ta vào nửa đầu thế kỉ XIX. Ông là một công ty nho, văn võ tuy vậy toàn, tài giỏi kinh bang tế thế. Về mặt thơ văn, những bài xích thơ viết theo thể hát nói của ông đến ta thấy một tâm hồn khoáng đạt, một cốt phương pháp mạnh mẽ hào hùng, rất độc đáo. Bài “Chí anh hùng” là một trong những bài xích hát nói xuất sắc nhất của bên thơ viết trong thời trai trẻ. Bài bác thơ biểu lộ chí khí hãm hở lập công danh, để lại công danh và sự nghiệp sự nghiệp mang đến đời. Nhạc điệu âm vang, dồn dập của bài thơ gợi lên trong lòng chúng ta nhiều ấn tượng sâu sắc, tuyệt đẹp:


“Vòng trời đất dọc ngang ngang dọc,

Nợ tang bồng vay mượn giả giả vay…

…Thảnh thơi thơ túi rượu bầu”

Khổ thơ đầu nói về chí làm cho trai. Theo quan liêu niệm của người xưa, người đàn ông sinh ra ở đời, đầu đội trời, chân đạp đất là phải mang nợ tang bồng. Tang là cây dâu, bồng là cỏ bồng, nghĩa đen là cung tên. Nợ tang bồng là nợ lớn của đấng phái mạnh nhi: phải tất cả chí lớn à bốn phương, vẫy vùng giữa trời đất, ra sức giúp nước, trả ơn vua, trả nợ đời. Không thể sống ru rú trong xó nhà. Không thể quẩn quanh, mang thói nữ nhi thường tình. Phải đem tài trí đua tranh với đời.

Người tất cả chí nam nhi, tất cả chí nhân vật thì trường đua tranh khôn cùng rộng lớn sở hữu tầm vóc vũ trụ: “vòng trời đất”, “nam, bắc, đông, tây” “trong bốn bể”. Mang “nợ tang bồng” thì phải hết sức sòng phẳng, nghĩa là có “vay” thì phải tất cả “trả”.

“Ngang dọc dọc ngang” chỉ sự vùng vẫy đó đây; hình như còn phải “vẫy vùng” đè sóng cưỡi gió, đem tài năng thi thố với thiên hạ.

Cái giỏi của khổ đầu bài xích hát nói là ở giọng điệu hào hùng. Thơ đầy nhạc, lôi cuốn, hấp dẫn. Nghệ thuật láy âm, điệp từ, luyến láy rất tài tình: “dọc ngang ngang dọc”, “vay giả già vay”. Nhà thơ làm hiện lên trước mắt người đọc, người nghe hình ảnh một đấng nam nhi đang tung hoành, vùng vẫy vào “vòng trời đất”:

“Vòng trời đất dọc ngang ngang dọc

Nợ tang bồng vay mượn giả giả vay

Chí có tác dụng trai nam giới bắc đông tây

Cho phỉ sức vẫy vùng trong bốn bể.”

Khổ thơ thứ hai là khổ giữa của bài xích hát nói, có mức giá trị như một tuyên ngôn, thể hiện một quan niệm sống đẹp;

“Nhân sinh thế thượng thùy vô nghệ,

Lưu đắc đan trung tâm chiếu hãn thanh.

Xem thêm: Viết Bài Văn Biểu Cảm Về Mẹ Lớp 7, Viết Bài Văn Biểu Cảm Về Con Người Sự Việc Về Mẹ

Đã chắc ai rằng nhục rằng vinh

Mấy kẻ biết anh hùng thời vị ngộ”

Cơn người ra đời ở đời, ai mà chẳng bao gồm một nghề, một công việc để mưu sinh. Nhưng điều quan trọng nhất là phải biết tạo sự công danh sự nghiệp để lại tấm lòng son (đan tâm) vào sử sách, để lại tiếng thơm cho muôn đời. Không nên lấy thành, bại, vinh, nhục để bàn luận nhân vật một phương pháp vội vã, phiến diện. Cũng không nên xem thường người nhân vật khi chưa gặp thời thế. Trên đây là những lời trung ương huyết của Nguyễn Công Trứ muốn nhắn gửi lại mang đến mai hậu.

*

Mỗi một thời đại đều gồm một quan tiền niệm nhân vật riêng

Bài hát nói này có khổ dôi, đó là khổ thơ thứ ba. Giọng điệu thơ mang âm hưởng anh hùng ca thể hiện rõ chí nhân vật bằng những hành động, những việc làm cho cụ thể. Ngôn ngữ thơ trang trọng cổ kính. Hình tượng thơ mang tính chất ước lệ tượng trưng, lấy loại kì vĩ, tráng lệ để tạo nên khát vọng công danh, chí phái nam nhi, chí anh hùng:

“Cũng có những lúc mây tuôn sóng vỗ

Quyết ra tay buồm lái trận cuồng phong

Chí những toan xẻ núi lấp sông

Làm yêu cầu đấng hero đâu đấy tỏ”


“Mây tuôn sống vỗ”, “buồm lái trận cuồng phong” là nhì hình ảnh tượng trưng thể hiện cảnh ngộ đất nước gặp buổi khó khăn khăn; loạn lạc và bí quyết ứng xử của người anh hùng đứng trước thời cuộc, quyết đem tài năng cùng khí phách dẹp loạn, cứu nguy mang lại đời, làm sáng ngời lòng trung quân ái quốc. “Xẻ núi lấp sông” tượng trưng đến những công việc phi thường, những sự việc lớn lớn, làm cho rạng rỡ quê hương xứ sở. Nguyễn Công Trứ đã trải qua những thăng trầm dữ dội, đã nếm nhiều vinh nhục trên nhỏ đường công danh.Có điều cần khẳng định là ông đã sống và hành động đúng như ông quan tiền niệm. Về mặt câu chữ, ko phải ở sự mới mẻ, vì nhiều người đã viết, đã dừng, dòng hay mẫu đẹp ở đây là với ngôn ngữ, hình ảnh ước lệ ấy, ông đã đặt đúng chỗ, nói đúng lúc, diễn tả một biện pháp hùng hồn, lôi cuốn, chấn động cái chí khí kẻ sĩ của mình.

Khổ thơ cuối trong bài bác hát nói, theo thi pháp cổ gọi là khổ xếp, chỉ gồm 3 câu, câu cuối thuộc gọi là câu keo, chỉ tất cả sáu từ:

“Đường mây rộng thênh thênh cử bộ

Nợ tang bồng trang trắng vỗ tay reo

Thảnh thơi thơ túi rượu bầu.”

“Đường mây” là hình ảnh ẩn dụ, lấy từ câu chữ “thanh vân chí thượng” (lên đến tận mây xanh) ý nói thi đỗ, gồm địa vị cao sang, lập được công danh. “Thênh thênh cử bộ"“ nghĩa là bước đi thênh thênh, thong thả trên nhỏ đường công danh. Ở khổ đầu, bên thơ đã viết: “Nợ tang bồng vay mượn giả giả vay”, ở khổ xếp lại viết: “Nợ tang bồng trang trắng vỗ tay reo”, qua đó ta thấy dưới ngòi bót của Nguyên Công Trứ, ngôn ngữ thơ vừa hình tượng”, biểu cảm vừa mang tính hệ thống chặt chẽ. “v tay reo”, “thành thơi" chỉ niềm vui hân hoan, toại nguyện, thảnh thơi từ tốn với “thơ túi rượu bầu”, sống tại cuộc đời của những tao nhân mặc khách. “

Giọng thơ trở đề nghị nhẹ nhàng, thư thái diễn tả niềm vui sướng với tự hào của kẻ sĩ sau khoản thời gian đã làm cho tròn nghĩa vụ với đời, đã trang trải hết nợ tang bồng. Và lúc ấy, bao gồm quyền được thảnh thơi vui sướng “thơ túi rượu bầu”, thưởng thức trăng thanh gió mát. Gồm người đến đó là hưởng lạc. Chưa hẳn thế!

Cảm nghĩ về quan lại niệm anh hùng của Nguyễn Công Trứ:

Bài “Chí anh hùng” của Nguyễn Công Trứ đã thể hiện một biện pháp sâu sắc, hào hùng chí phái mạnh nhi, nợ tang bồng của kẻ sĩ trong buôn bản hội phong kiến. Là đấng nam giới thì phải bao gồm chí anh hùng: ước mong đua tranh, vẫy vùng lập công danh, tạo sự sự nghiệp lớn “lưu đắc đan trọng tâm chiếu hãn thanh”. Đành rằng chí nhân vật ấy có màu sắc phong kiến, nhưng tích cực. Nguyễn Công Trứ đã sống với hành động như một đấng trượng phu. Ông nhà nghèo, học giỏi, hào hoa, gồm chí lớn, từng đem tài năng thi thố với đời:

“Khi Thủ khoa, lúc Tham tán, lúc Tổng đốc Đông,

Gồm thao lược đã buộc phải tay ngất ngưởng

Lúc bình Tây, cờ đại tướng

Có khi về Phủ doãn Thừa Thiên…”

(Bài ca ngất ngưởng)

Đoạn thơ bên trên đã nói lên một biện pháp đầy đủ, sáng tỏ nhất nhân giải pháp kẻ sĩ của Nguyễn Công Trứ. Đặc biệt ông có công lớn vào việc di dân, lập ấp, khai khẩn đất hoang, lấn biển lập ra nhì huyện Tiền Hải (tỉnh Thái Bình) với Kim Sơn (tỉnh Ninh Bình). Đến nay, quần chúng. # những vùng ấy còn lập đền thờ, ghi nhớ công đức của ông.

Quan niệm nhân vật của Nguyễn Công Trứ bao gồm nhiều điểm phù hợp với quan liêu niệm của nhân dân ta. Với Nguyễn Công Trứ: “Đã mang tiếng ở vào trời đất – Phải có danh gì với núi sông”. Còn quần chúng lao động: “Làm trai đến đáng đề xuất trai — Xuống đông, đông tĩnh, lên đoài, đoài tan”, hoặc:

“Làm trai đến đáng bắt buộc trai

Phú Xuân đã trải, Đồng Nai cũng từng”

Mỗi một thời đại đều có một quan niệm anh hùng riêng. Chí nhân vật của tuổi trẻ thời phòng chiến là: “trung với nước, hiếu với dân, nhiệm vụ như thế nào cũng trả thành, nặng nề khăn như thế nào cũng vượt quơ, kẻ thù nào cũng đánh thắng”. Và thời nay là đem tài trí phấn đấu mang lại mục tiêu: “Dân giàu, nước mạnh,…”, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Xem thêm: Cách Tìm Tâm Đường Tròn Nội Tiếp Tam Giác, Cách Xác Định Tâm Đường Tròn Nội Tiếp Tam Giác

Cuộc đời của Nguyễn Công Trứ rất đẹp. Ông đã sống với tất cả chí làm cho trai với chí anh hùng. Bài xích “Chí anh hùng” là một bài xích thơ đẹp và hay: đẹp ở giọng điệu lời ca, hay ở cốt biện pháp hào hùng của kẻ sĩ.