Các Tác Phẩm Của Nguyễn Trãi

     

Nhận xét về thắng lợi của Nguyễn Trãi, bao gồm người đã từng có lần nói: “Thơ Nguyễn Trãi không chỉ là thể hiện tại một tầm dáng tư tưởng nhưng còn là 1 tâm hồn nhạy cảm siêu giàu hóa học thơ trước khu đất nước, con bạn và thiên nhiên”

*

Nguyễn Trãi – giữa những con bạn kiệt xuất của dân tộc, một nhà văn, nhà văn hóa tài năng. Ông là một trong những nhân vật lịch sử có tầm ảnh hưởng lớn trong cả nghành nghệ thuật và chủ yếu trị, một trung khu hồn to đùng nhưng bất lực trước vậy sự ngổn ngang. Phố nguyễn trãi đã dành riêng cả cuộc đời cho nhân dân, vai trung phong hồn ông sáng tựa sao Khuê, cho đến tận hiện thời những tác phẩm của ông vẫn tồn tại bạt tử với thời gian.

Bạn đang xem: Các tác phẩm của nguyễn trãi

1. Bình Ngô đại cáo

*

Từng nghe:Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân,Quân điếu vạc trước lo trừ bạo;Như nước Đại Việt ta từ bỏ trước,Vốn xưng nền văn hiến vẫn lâu,Núi sông bờ cỏi đang chia,Phong tục bắc vào nam cũng khác;Từ Triệu, Đinh, Lý, trần bao đời xây nền độc lậpCùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi bên hùng cứ một phương;Tuy bạo phổi yếu có những lúc khác nhau,Song tác dụng thời nào cũng có.Cho nên:Lưu Cung tham công bắt buộc thất bại;Triệu Tiết mê thích lớn buộc phải tiêu vong;Cửa Hàm Tử bắt sinh sống Toa ĐôSông Bạch Đằng giết mổ tươi Ô MãViệc xưa coi xét, hội chứng cứ còn ghi.Vừa rồi:Nhân họ Hồ chính sự phiền hàĐể trong nước lòng dân oán hậnQuân cuồng Minh vượt cơ tạo hoạBọn bất chính còn buôn bán nước ước vinhNướng dân đen trên ngọn lửa hung tànVùi con đỏ xuống dưới hầm tai vạDối trời lừa dân đủ muôn nghìn kếGây thù kết ân oán trải mấy mươi nămBại nhân ngãi nát cả đất trời.Nặng thuế khoá sạch không váy đầm núi.Người bị nghiền xuống biển dòng sống lưng mò ngọc, ngán cầm cá bự thuồng luồng.Kẻ bị đem vào núi đãi cát tìm vàng, khốn nỗi rừng sâu nước độc.Vét sản vật, bắt dò chim trả, vùng chốn lưới chăng.Nhiễu nhân dân, bắt bả hươu đen, khu vực nơi cạm đặt.Tàn sợ cả giống côn trùng nhỏ cây cỏ,Nheo nhóc cụ kẻ goá bụa khốn cùng.Thằng há miệng, đứa nhe răng, tiết mỡ bấy no nê không chán,Nay xây nhà, mai đắp đất, thuộc cấp nào phục dịch cho vừa?Nặng nề phần nhiều nổi phu phenTan tác cả nghề canh cửi.Độc ác thay, trúc phái mạnh Sơn ko ghi hết tội,Dơ bẩn thay, nước Đông Hải ko rửa không bẩn mùi!Lẽ nào trời đất dung tha? Ai bảo thần dân chịu đựng được?Ta đây:Núi Lam sơn dấy nghĩaChốn hoang dại nương mìnhNgẫm thù khủng há team trời chungCăm giặc nước thề không thuộc sốngĐau lòng nhức óc, chốc đà mười mấy năm trờiNếm mật nằm gai, há yêu cầu một hai sớm tối.Quên ăn vì giận, sách lược thao xem xét đã tinh,Ngẫm trước đến nay, lẽ hưng phế lừng khừng càng kỹ.Những nai lưng trọc trong cơn mộng mị,Chỉ băn khoăn một nỗi đồ dùng hồiVừa lúc cờ nghĩa dấy lên,Chính cơ hội quân thù vẫn mạnh.Lại ngặt vì:Tuấn kiệt như sao buổi sớm,Nhân tài như lá mùa thu,Việc bôn tẩu thiếu kẻ đở đần,Nơi duy ác hiếm người bàn bạc,Tấm lòng cứu vãn nước, vẫn đăm đăm mong muốn tiến về đông,Cỗ xe mong hiền, thường chằm chặp còn dành riêng phía tả.Thế mà:Trông người, bạn càng vắng tanh bóng, mịt mù như nhìn chốn bể khơi.Tự ta, ta buộc phải dốc lòng, vội vàng vã rộng cứu bạn chết đuối.Phần vì chưng giận quân địch ngang dọc,Phần do lo vận nước khó khăn,Khi Linh sơn lương hết mấy tuần,Lúc Khôi thị xã quân ko một đội.Trời thử lòng trao đến mệnh lớnTa cầm cố trí khắc phục và hạn chế gian nan.Nhân dân tứ cỏi một nhà, dựng đề xuất trúc ngọn cờ phấp phớiTướng sĩ một lòng phụ tử, hoà nước sông chén bát rượu ngọt ngào.Thế trận xuất kỳ, mang yếu chống mạnh,Dùng quân mai phục, mang ít địch nhiều.Trọn hay:Đem đại nghĩa để win hung tàn,Lấy chí nhân để cố cường bạo.Trận người yêu Đằng sấm vang chớp giật,Miền Trà lấn trúc chẻ tro bay.Sĩ khí đang hăngQuân thanh càng mạnh.Trần Trí, đánh Thọ nghe hơi cơ mà mất vía,Lý An, Phương Chính, nín thở ước thoát thân.Thừa chiến thắng đuổi dài, Tây gớm quân ta chiếm lại,Tuyển binh tiến đánh, Đông Đô khu đất cũ thu về.Ninh Kiều ngày tiết chảy thành sông, tanh trôi vạn dặmTốt Động thây chất đầy nội, nhơ bẩn để ngàn năm.Phúc trung ương quân giặc: trằn Hiệp đã yêu cầu bêu đầuMọt gian kẻ thù: Lý Lượng cũng đành bỏ mạng.Vương Thông gỡ cố kỉnh nguy, mà đám lửa cháy lại càng cháyMã Anh cứu giúp trận đánh mà quân ta hăng lại càng hăng.Bó tay để ngóng bại vong, giặc sẽ trí thuộc lực kiệt,Chẳng tiến công mà bạn chịu khuất, ta phía trên mưu phạt trung ương công.Ngờ đâu vẫn đương mưu tính lại còn chuốc tội khiến oan.Giữ chủ kiến một người, gieo vạ cho bao nhiêu kẻ khác,Tham công danh sự nghiệp một lúc, để mỉm cười cho toàn bộ thế gian.Bởi thế:Thằng nhãi nhỏ Tuyên Đức rượu cồn binh ko ngừngĐồ nhút hèn Thạnh, Thăng rước dầu chữa trị cháyĐinh hương thơm tháng chín, Liễu Thăng rước binh tự Khâu Ôn kéo lạiNăm ấy mon mười, Mộc Thạnh phân tách đường từ Vân phái mạnh tiến sang.Ta trước đã điều binh thủ hiểm, chặt mũi tiên phongSau lại sai tướng chẹn đường, xuất xắc nguồn lương thựcNgày mười tháng tám, trận bỏ ra Lăng, Liễu Thăng thất thếNgày nhì mươi, trận Mã Yên, Liễu Thăng cụt đầuNgày hăm lăm, bá tước đoạt Lương Minh chiến bại tử vongNgày hăm tám, thượng thư Lý Khánh cùng kế từ vẫn.Thuận đà ta chuyển lưỡi dao tung pháBí nước giặc quay mũi giáo đánh nhauLại thêm quân bốn mặt vây thànhHẹn đến thời điểm giữa tháng mười khử giặcSĩ tốt kén người hùng hổBề tôi chọn kẻ vuốt nanhGươm mài đá, đá núi cũng mònVoi uống nước, nước sông yêu cầu cạn.Đánh một trận, không bẩn không kình ngạcĐánh nhì trận rã tác chim muông.Cơn gió to trút không bẩn lá khô,Tổ loài kiến hổng sụt toang đê vỡ.Đô đốc Thôi Tụ lê gối dâng tờ tạ tội,Thượng thư Hoàng Phúc trói tay để tự xin hàng.Lạng Giang, lạng Sơn, thây chất đầy đườngXương Giang, Bình Than, huyết trôi đỏ nướcGhê kinh thay! dung nhan phong vân cần đổi,Thảm đạm thay! Ánh nhật nguyệt nên mờBị ta ngăn ở Lê Hoa, quân Vân Nam nghi ngại khiếp vía mà lại vỡ mật!Nghe Thăng thua ở bắt buộc Trạm, quân Mộc Thạnh xéo lên nhau chạy để tránh thân.Suối Lãnh Câu, huyết chảy trôi chày, nước sông nghẹn ngào tiếng khócThành Đan Xá, thây chất thành núi, cỏ nội tầm tã máu đen.Cứu binh hai đạo chảy tành, xoay gót chẳng kịp,Quân giặc các thành khốn đốn, cởi tiếp giáp ra hàngTướng giặc bị thế tù, như hổ đói vẫy đuôi xin cứu vớt mạngThần vũ chẳng thịt hại, thể lòng trời ta mở mặt đường hiếu sinhMã Kỳ, Phương Chính, cấp cho năm trăm chiếc thuyền, ra đến biển mà vẫn hồn cất cánh phách lạc,Vương Thông, Mã Anh, phát cho vài ngàn cỗ ngựa, về đến nước mà vẫn tim đập chân run.Họ vẫn tham sinh sống sợ bị tiêu diệt mà hoà hiếu thực lòngTa rước toàn quân là hơn, để quần chúng nghỉ sức.Chẳng gần như mưu kế kì diệuCũng là chưa thấy xưa nayXã tắc từ đây vững bềnGiang sơn từ đây đổi mớiCàn khôn bĩ rồi lại tháiNhật nguyệt ân hận rồi lại minhNgàn năm dấu nhục nhã không bẩn làuMuôn thuở nền thái bình vững chắcÂu cũng nhờ trời đất tổ tông linh thiêng đã lặng lẽ phù trợ;Than ôi!Một cỗ nhung y chiến thắng,Nên công oanh liệt ngàn nămBốn phương đại dương cả thanh bình,Ban chiếu duy tân mọi chốn.Xa ngay gần bá cáo,Ai nấy đều hay.

Bình Ngô đại cáo là tác phẩm sở hữu tính lịch sử trọng đại, lưu lại bước ngoặt của đất nước, được cho là phiên bản tuyên ngôn chủ quyền của non sông ta. Tác phẩm ra đời khi Lê Lợi đăng quang Hoàng Đế khắc tên hiệu là Thuận Thiên (hợp lòng trời) với cử nguyễn trãi soạn bài bác cáo nhằm tuyên ba cho toàn dân biết cuộc loạn lạc chống giặc Minh đã thành công rực rỡ, đất nước ta chuyển sang một tiến độ xây dựng hoà bình. Bình Ngô đại cáo là 1 trong những luận văn chủ yếu trị tổng kết chặt chẽ, súc tích- về cuộc khởi nghĩa Lam Sơn, dựa vào tư tưởng yêu nước thiết tha cùng sự thừa nhận thức sâu sắc, mới lạ về nhân dân cùng dân tộc, tôn vinh sự nhân nghĩa và trận chiến giữ nước của dân tộc.

Xem thêm: Siêu Văn Bản Là Gì? Hãy Phân Biệt Sự Khác Nhau Giữa Siêu Văn Bản Và Trang Web

2. Cảnh ngày hè

Rồi chờ mát thuở ngày trường,Hoè lục đùn đùn tán rợp trương.Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ,Hồng liên trì đã tiễn mùi hương hương.Lao xao chợ cá làng mạc ngư phủ,Dắng dỏi cố gắng ve lầu tịch dương.Lẽ có Ngu cầm bọn một tiếng,Dân giàu đủ khắp đòi phương.

Xem thêm: Nghị Định 117 Năm 2020 Về Đeo Khẩu Trang, Nghị Định 117/2020/Nđ

*

Tâm hồn của Nguyễn Trãi là 1 tâm hồn vô cùng đỗi nhạy cảm, là sự việc giao hòa giữa lòng yêu vạn vật thiên nhiên với lòng yêu đất nước. “Cảnh ngày hè” thể hiện rất rõ ràng hồn thơ cửa ngõ Nguyễn Trãi tương tự như tài năng của ông trong việc sử dụng ngôn từ. Cảnh sắc ngày hè hiện lên với đầy đủ hương và vị, nhạc với họa, tràn đầy sự bình yên. Đối nghịch cùng với cảnh sắc xinh tươi bình yên, vai trung phong hồn Nguyễn Trãi ngập cả ưu phiền băn khoăn lo lắng trước cảnh muôn dân còn đói khổ. Chiến thắng đã mô tả xuất sắc tấm lòng của phòng thơ dành riêng cho đất nước bên cạnh lòng yêu thương thiên nhiên.